Historia parafii

O nas » Historia parafii » Historia parafii

Wpływ reformacji dał o sobie znać również w kaitolickim kościele św. Jana Chrzciciela w Malborku. Król Zygmunt August pozwolił wówczas na odjprawianie we wspomnianej świątyni nabożeństw luterańskich, ale tylko orzy ołtarzu Męki Pańskiej i udzielanie komunii pod obiema postaciami, ale wyłącznie chorym i starcom. W praktyce mimo tych ograniczeń, nabożeństwa katolickie i protestanckie odprawiano kolejno aż do czasów króla Zygmunta III Wazy.

W roku 1607 przybyli do Malborka jezuici, (którzy przy farze założyli szkołę i równocześnie rozpoczęli walkę o kaplicę NMP przy Bramie Mariackiej, zawierającą obraz Madonny Malborskiej, do którego ciągnęly pielgrzymki wiernych. 17 lipca 1626 r. Gustaw Adolf po opanowaniu Malborka wydalił z niego jezuitów i udał się do fary, która zastał zamknięta. Proboszcz w obawie o swe życie ukrył się. Wówczas krój szwedzki wziąwszy topór, sam wyrąbał drewi i wszedłszy do świątyni oddał ją luteranom. Proboszcz został wydalony z miasta, a wikary przesiedział dziewięć tygodni w więzieniu.

W latach 1656-60 miała miejsce trzecia wojna szwedzka zwana potopem. Doszło wówczas do spalenia trzech zachodnich przęseł kościoła. Zamknięcie skróconej o jedno przęsło budowli zachodnią fasadą nastąpiło w roku 1668.

Od 1821 r. Malbork należał do diecezji warmińskiej i był siedzibą dekanatu. Tym samym parafia św. Jana Chrzciciela podlegała odtąd administracyjnie biskupom tej diecezji. Przy wspomnianej farze w roku 1800 proboszcz Grąbczewski założył dwuklasowa szkółkę dia chłopców, w której organista i kościelny uczyli lekcji religii po polsku. W roku 1631 ultworzono przy niej klasę dla dziewcząt. W roku 1851 utworzono przy niej „wolną" szkołę katolicką. Z chwlią ich połączenia w roku 1894 w jedną całość przeszła pod zarząd gminy, przez którą była utrzymywana.


Trójkątne szczyty elewacji i niższe przęsło wschodnie północnej nawy przeznaczone na zakrystię zbudowano w roku 1851. Obecne sklepienie w kruchcie pod wieżą pochodzi z roku 1896. Od tego czasu aż do pierwszych lat drugiej wojny światowej w kościele nie zanotowano istotnycn zmian. Dopiero pod koniec wojny w obawie przed zniszczeniem zaczęto zabezpieczać co cenniejsze jego- zabytki. Zabytkowe gotyckie ołtarze schowano w katolickich kościołach w Fiszewie, Zwierznie, Żulawce lub Jasnej. Rzeźbę Chrystusa „in horto Orans" na Górze Oliwnej zabezpieczano w północnej stronie zakrystii kaplicy św. Anny w zamku Malborskim.

Do poważnych zniszczeń dochodzi dopiero w pierwszym kwartale 1945 r. i chociaż świątynia nie po-zieliła losu zabyttkowych staromiejskich kamieniczek, nie uniknęła zniszczeń. Ksiądz Konrad Will, ostatni proboszcz kościcła św. Jana Chrzciciela przebywając w Malborku w latach 1945-1957, wspomniał po latach, że wieża kościoła była zwalona, sufit częściowo podziurawiony, a jedyny dzwon na pół stopiony zwisał na murze. Całkowitemu zniszczeniu uległa plebania. Szczęśdiwie ocalały sklepienia kościoła, które przetrwały pożar więźby dachowej.

Po ustaniu działań wojennych do miasta napłynęła ludność polska w przytłaczającej większości wyznania rzymsko-katolickiego.